Nederlanders op Deshima (Nagasaki)

De Nederlanders op het schiereilandje Deshima in Nagasaki.

In 1543 hadden de eerste Portugezen Japan bereikt. Francis Xaverius was de eerste missionaris die in Japan voet aan land zette. Hij arriveerde in 1549 en vertrok in 1551.. De jezuïeten die na hem kwamen vestigden een waar religieus monopolie. In 1579 behoorden zelfs zes Daimyo tot hen. Een van hen, Omura Sumitada, heerste over een afgelegen deel van het noordwesten van Kyushu, waar een natuurlijke haven lag. Hier bouwde Omura met Portugese hulp Nagasaki, waar de meeste Portugese schepen aanlegden. Spoedig werd Nagasaki een rijke smeltkroes van Oosterse en Westerse culturen.

Een radicale ommekeer in 1600, toen Shogun Tokugawa Teyasu aan de macht kwam.
Het nieuwe sterke gezag van de shogun bracht veel verandering voor de verhouding met de Europeanen. Zes jaar na de eerste Europeanen arriveerde de beroemde jezuïet Franciscus Xaverius. Hij bleef twee jaar in Japan en maakte een aanvang met de missionering. Begin van deze eeuw werden de Portugezen uit Japan verbannen. Zij waren te ijverig om zieltjes te winnen (en zagen de Nederlanders hun kansen) en begonnen zich in Nagasaki te verstigen.

De Nederlandse handelspost Deshima.
Toen in 1640 Japan zich volledig afsloot van de buitenwereld, mochten alleen de Hollanders blijven. Zij kregen een verplichte verblijfplaats toegewezen op het kunstmatige schiereilandje Deshima. Gedurende de 220 jaar van Japans afsluiting van de buitenwereld was Nagasaki de eerste Japanse haven die handelscontacten met het buitenland tot stand bracht. Dit alles gebeurde via de Hollanders die op Deshima verbleven.

Deshima zoals het nu in Japan te bezoeken is.
Heden ten dagen is Deshima gerecontrueerd te samen met het Deshima Historisch Museum. Achter de Orandazaka (Hollander-helling), een klinkerstraat achter het station, staan 19de-eeuwse Nederlandse herenhuizen. In de periode van isolement (1639-1854) waren de Nederlanders de enige westerlingen die met Japan handel mochten drijven.

De protestantse Nederlanders betoonden minder bekeringsdrift dan de katholieke Portugezen.
Het was in feite zelfs zo dat toen de Nederlanders eenmaal wisten van de aversie die de Japanners koesterden jegens het katholieke geloof, zij er alles aan deden om te vermijden dat geloofskwesties de (handels)relaties tussen beide landen (eigenlijk tussen de VOC en Japan) zouden kunnen kelderen. Hun invloed op de Japanners was dan ook vrij beperkt en dit werd vanuit Japan bewust beperkt gehouden.