Von Siebold & Sieboldhuis

Philipp Franz von Siebold (1796 - 1866) Wetenschapper in de Oost

Philipp Franz Balthasar von Siebold is op in1796 geboren in Würzburg. Zijn vader was, evenals zijn grootvader en beide ooms, professor in de Geneeskunde aan de Universiteit van Würzburg. Op dertien-jarige leeftijd kwam hij op het Gymnasium te Würzburg. Op 12 november 1815 trad hij in de voetsporen van zijn vader en beide ooms en begon zijn studie medicijnen aan de Universiteit van Würzburg.

Siebold en zijn Japanse geliefde.
Via Indonesië werd von Siebold als arts naar Japan gestuurd. Artsen staan in Japan in hoog aanzien, Siebold, westers arts, werd elke dag door zieke Japanners geconsulteerd. Tussen Siebold en de zestienjarig Kusomoto Sonogi, die hij in het najaar van 1823 tijdens een huisbezoek ontmoette, bloeide wat moois op. Het keizerrijk stond echter geen gemengde huwelijken toe. Tot zijn vertrek in 1829 leefden zij samen. Tijdens zijn tweede verblijf in Japan blijft hij haar bezoeken (beide zijn intussen met een ander getrouwd). In 1827 werd hun dochter Oine geboren. Oine werd de eerste vrouwelijke Japanse arts en beroemd verloskundige. Ze stierf in 1903. Siebold woonde in Japan op Deshima. Na terugkeer woonde hij een groot deel van zijn leven in Leiden. In zowel Nagasaki als Leiden besteedde von Siebold veel van zijn tijd aan het verzamelen van planten. In de botanische tuin in Leiden zijn ook nu nog herinneringen aan von Siebold te vinden.

In Leiden is het vroegere woonhuis van Von Siebold nu een museum "Het Sieboldhuis"
Om uiting te geven aan de bijzondere en lange relatie tussen Japan en Nederland hebben een aantal instellingen zich in 2000 verenigd om het SieboldHuis (het huis waar Siebold gewoond heeft) open te stellen voor publiek. Dit was de plek waar Siebold al in 1837 zijn collectie Japanse objecten openstelde voor een geïnteresseerd publiek. De oprichting van het SieboldHuis in Leiden is te danken aan giften van het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken en het Japanse Ministerie van Buitenlandse Zaken, de gemeente Leiden en het bedrijfsleven. Ook de Universiteit Leiden heeft een nauwe band met het SieboldHuis, mede door de Opleiding Talen en Culturen van Japan en de omvangrijke Japanse collecties bij de verschillende universitaire instituten. Net als bij de musea is een groot deel hiervan direct afkomstig uit de verzameling die door Siebold in Japan is aangelegd of later door hem is bijeengebracht.

Von Siebold en de Artis bibliotheek in Amsterdam.
Tijdens inventarisatie van de Artisbibliotheek werd een Nederlandse druk van Siebolds opus magnum ‘Nippon' aangetroffen. De Artis bibliotheek bezit tevens zijn beroemde ‘Flora Japonica' en de ‘Fauna Japonica'. Het leven van Philipp Franz von Siebold is bepaald onstuimig te noemen. Het blijkt geen makkelijk heerschap geweest te zijn. Door zijn Japanse patiënten op handen gedragen, gewaardeerd aan het Japanse hof van de Shogun en immer in conflict met de Nederlandse autoriteiten, blijkt ook zijn persoonlijke leven niet altijd even gemakkelijk verlopen te zijn.